Je hoeft geen glazen bol te hebben om te voorspellen dat er in 2030 geen 247.896 nieuw woningen zijn gebouwd in Zuid-Holland. De gedeputeerde heeft ons goed inzicht gegeven in de knelpunten, waar we alle overheden voor nodig hebben om ze op te lossen. Het stikstofslot, netcongestie, onrendabele top om er maar een paar te noemen.

• Met die knelpunten is het de vraag of de plancapaciteit van 130 procent toereikend is voor de ambitie die we hebben. Moet de norm niet verhoogd worden?
• En is het niet verstandig om daarbij verder te kijken dan de door de coalitie wenselijk geachte projecten en ook te kijken naar projecten die vanuit de samenleving worden aangedragen?

Mijn fractie wil naast de hoeveelheid woningen een ander dilemma op tafel leggen. Zelfs als we alle 247.896 woningen weten te realiseren, is het de vraag of we op de goede plek hebben gebouwd. Woningen bouwen is gemeenschappen bouwen: dat staat voorop voor de ChristenUnie. Wonen gaat over samenleven, over samenhang, over het zijn van een gemeenschap in een straat of buurt, in een wijk of dorp.

Woningen bouwen is gemeenschappen bouwen.

Maar in het landelijk gebied is het spiegelbeeldig: niet kunnen bouwen is gemeenschappen afbreken. Dat is waar veel gemeenten in het landelijk gebied voor waarschuwen, en waar wij al jaren voor waarschuwen. Het 3ha-beleid van deze coalitie is desastreus voor kleine kernen.

BBB, CDA, VVD en Groenlinks-Pvda hebben het platteland op slot gezet, met mogelijk desastreuze gevolgen. Want met de vergrijzing neemt het aantal ouderen toe en het aantal jongeren en gezinnen neemt juist af. Als er niet voor jongeren en gezinnen gebouwd kan worden, zullen kleine kernen nog meer vergrijzen, met alle gevolgen van dien.

Kleine kernen zullen hun school zien sluiten. Winkels zullen dichtgaan, verenigingen gaan ter ziele, het sociale weefsel breekt af en de zorg komt in de knel. En dat is geen toekomstig doemscenario, dat is nu al het geval.

• Zie de berichten op Omroep West vandaag: in meer dan de helft van alle Zuid-Hollandse buurten en dorpen zijn noodzakelijke voorzieningen zoals de huisarts, basisschool, of supermarkt in de afgelopen vijf jaar verslechterd.
• En dit is iets waar de provincie wel over gaat: ruimte geven om te bouwen voor leefbaarheid en vitaliteit.

De vraag van de ChristenUnie en deze gemeenten is niet om alles maar toe te staan. De vraag is om ruimte voor maatwerk. Spring zuinig om met de ruimte, vraag desnoods om vormen van ruimtelijke compensatie, maar sluit bouwen voor het leefbaar en vitaal houden van kleine gemeenschappen niet uit. Om de optie van nieuwe 3-hectare-locaties niet generiek uit te sluiten.

• Is GS bereid om dit beleid aan te passen en ruimte te bieden voor kleine kernen om te bouwen voor vitaliteit en leefbaarheid?
• En ziet GS daartoe ook de noodzaak vanuit dat perspectief en omdat we anders niet voldoende woningen kunnen bieden?

Ik overweeg alsnog de aangehouden motie 1830 in stemming te brengen, om hier een uitspraak van de Staten over te vragen.